اشتباهات رایج در استفاده از چسب برق
استفاده از چسب برق، علیرغم ظاهر ساده و کاربرد آسانش، دربردارنده خطراتی جدی است. کوچکترین اشتباه در به کارگیری آن میتواند به حوادث ناگواری چون اتصال کوتاه، آتشسوزی یا برقگرفتگی منجر شود. در این مقاله به بررسی رایجترین و خطرناکترین اشتباهاتی میپردازیم که افراد در پروژههای برقی خود هنگام استفاده از چسب برق مرتکب میشوند.
اشتباهات خطرناک در استفاده از چسب برق
- 1- نکشیدن چسب هنگام پیچیدن:
بر خلاف چسبهای معمولی، چسب برق برای آنکه عملکردی صحیح و عایقبندی مطمئن داشته باشد، لازم است هنگام پیچیدن کمی کشیده شود.
نتیجه اشتباه: در صورت عدم کشش کافی، پیوند مولکولی لازم میان لایههای چسب برقرار نمیشود و با گذشت زمان، چسب شل شده و از روی سیم جدا میگردد که این خود میتواند منشأ خطراتی باشد.
روش صحیح: هنگام پیچیدن، چسب را به آرامی بکشید تا عرض آن کمی کاهش یابد و سپس آن را محکم دور سیم بپیچید. با این حال، توجه داشته باشید که لایه آخر را بدون کشش بچسبانید تا لبه آن به مرور زمان بلند نشود.
- 2- استفاده از چسب برق در محیطهای مرطوب:
چسب برقهای استاندارد و معمولی قابلیت ضد آب بودن ندارند و برای محیطهای مرطوب مناسب نیستند.
خطرات احتمالی: رطوبت میتواند به زیر لایههای چسب نفوذ کرده و باعث خوردگی سیمهای مسی یا ایجاد اتصال کوتاه شود که پیامدهای خطرناکی در پی دارد.
راهحل مناسب: برای عایقبندی در محیطهای بیرونی یا مکانهای با رطوبت بالا، حتماً باید از چسبهای مخصوص آپارات (Rubber Splicing Tape) یا باکسهای محافظ ضد آب و مهر و موم شده استفاده کرد.
- 3- پیچیدن ناکافی لایهها:
اکتفا به یک یا دو دور چسباندن چسب دور محل اتصال سیمها، به هیچ وجه عایقبندی مطمئنی را فراهم نمیکند.
استاندارد ایمنی: طبق اصول و استانداردهای الکتریکی، ضخامت لایههای چسب پیچیده شده دور سیم باید حداقل معادل ضخامت روکش اصلی سیم باشد. این امر به معنای پوششدهی کامل و ایجاد عایقی پایدار است.
نکته کلیدی: برای حصول بهترین عایقبندی و چسبندگی، همواره هر لایه جدید از چسب را به گونهای بپیچید که حداقل ۵۰ درصد از عرض لایه قبلی را بپوشاند.
- 4- خودداری از استفاده چسب برق برای تحمل وزن سیم:
گاهی اوقات مشاهده میشود که برای ثابت نگه داشتن سیمهای سنگین به دیوار یا سقف از چسب برق استفاده میکنند که این یک اشتباه رایج و خطرناک است.
پیامد: به دلیل خاصیت کشسانی (الاستیسیته) و پدیده “خزش” (creep) در چسب، به مرور زمان و تحت تأثیر گرما یا وزن، چسب دچار کشیدگی شده و سیم از محل خود رها میشود. برای مهار و نگهداری سیمها، اکیداً توصیه میشود که از بستهای مخصوص سیم (Cable Ties/Clamps) استفاده شود.
- 5- توصیههای مهم برای افزایش ایمنی:
توجه به تاریخ انقضا: چسب برق هایی که برای مدت طولانی در جعبه ابزار باقی ماندهاند، به تدریج چسبندگی و خاصیت عایقبندی خود را از دست داده و خشک میشوند. استفاده از آنها بسیار خطرناک است و باید دور ریخته شوند.
تمیزی سطح: پیش از اقدام به چسباندن، اطمینان حاصل کنید که سطح سیم کاملاً عاری از هرگونه گرد و غبار، رطوبت یا چربی باشد تا چسبندگی حداکثری و عایقبندی مؤثر برقرار شود.
رنگبندی استاندارد: برای مشخص کردن سیمهای فاز، نول و ارت، از چسب برق با رنگهای استاندارد و مشخص استفاده کنید. این کار در هنگام تعمیرات یا تغییرات آتی، از بروز اشتباهات احتمالی و خطرات ناشی از آن جلوگیری میکند.
